Co warto zobaczyć w Toruniu?

Toruń leży w województwie kujawsko-pomorskim, to jedno z najstarszych i najpiękniejszych miast Polski. Większości z nas kojarzy się z tradycyjnymi piernikami, Krzyżakami i miejscem narodzin Mikołaja Kopernika. Z czego jeszcze słynie to miasto?

Rys historyczny

Toruń leżący nad Wisłą i Drwęcą, otrzymał prawa miejskie w 1233 roku. Pod koniec średniowiecza był jednym z najpotężniejszych i najbogatszych królewskich miast Polski, posiadającym autonomiczne prawa. Obecnie zachowało się w nim wiele zabytków w idealnym stanie, ze względu na fakt, iż nie doznał wielu zniszczeń podczas II wojny światowej. Oprócz walorów historycznych i architektonicznych, miasto szczyci się doskonale rozwiniętą gospodarką, jest znaczącym ośrodkiem turystycznym, kulturowym i akademickim. Pod względem liczby ludności zamieszkującej miasto zajmuje szesnaste miejsce w kraju (według danych z 2014 roku). Na terenie Torunia działa kilka uniwersytetów m.in. ten założony przez samego Mikołaja Kopernika.

  • Atrakcje turystyczne

Każdego roku Toruń odwiedza blisko 2 mln. turystów z całego świata, liczba ta stale wzrasta ze względu na dużą popularność miasta. Największymi atrakcjami są tu: Stare i Nowe Miasto, Planetarium, Żywe Muzeum Piernika, Fontanna Cosmopolis, Ratusz Staromiejski, Dom Kopernika, Bulwar Filadelfijski, Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy, Krzywa Wieża oraz ruiny Zamku Krzyżackiego. Jednak najbardziej charakterystycznym zabytkiem Torunia jest  średniowieczny zespół miejski, w skład, którego wchodzą Stare i Nowe Miasto, Zamek Krzyżacki. Obiekty te zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO w 1997 roku. Oprócz zwiedzania zabytków, turyści chętnie spędzają czas na Toruńskim Rynku odwiedzając liczne puby, kawiarnie i ogródki letnie. W sezonie letnim organizowane są tu międzynarodowe wydarzenia i festiwale kulturalne, co jest dodatkowym walorem tego miasta.

  • Architektura miasta

Miasto słynie z zabytkowej architektury. Zamki kościoły i większość historycznych budowli została zbudowana w stylu gotyckim i mimo upływających stuleci zachowała się w idealnym stanie do dziś. Klimatycznym miejscem, zwłaszcza na wieczorne spacery jest ulica Szeroka, najmniej przekształcona i najstarsza w Toruniu, wzdłuż niej ciągną się sklepy, restauracje, puby, przydrożne sklepiki. Jednak perłami architektury tego miasta jest Rynek Nowomiejski i Rynek Staromiejski.

  • Stare Miasto

Toruń na przestrzeni wieków miał swój ogromny wkład w historię rozwoju miast europejskich, szczególnie w średniowieczu. Unikatowy średniowieczny Zespół Miejski jest europejską perłą architektury gotyckiej w Europie, sakralnej jak i świeckiej. Składa się on ze Starego Miasta (XIII w.), Nowego Miasta (XIII w.) oraz Zamku Krzyżackiego (XIII w.), zajmuje powierzchnię około 36 ha. W najciekawszej, najstarszej części miasta, pochodzącej z 1233 roku, znajduje się większość bezcennych zabytków, wpisanych w 1997 na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Należą do nich m.in. Rynek z Ratuszem Staromiejskim,   katedra św. Janów( XIV-XV w.), Kamienica Pod Gwiazdą (XVI i XVII w.), Dom Kopernika – przypuszczalne miejsce narodzin Mikołaja Kopernika ( XV w.), kościół Ducha Św. (XVIII w.),  Dwór Artusa w Toruniu (1888 r.), kościół Wniebowzięcia NMP ( XIV w. ), mury miejskie ( XIII w.), kamienice mieszczańskie ( XIII-XVIII w. ), pomnik Mikołaja Kopernika ( 1853 r. ),pałace miejskie z XVIII w. (Riessa , Jakuba Fengera, Dąmbskich, Meissnera), Hotel Trzy Korony (1480) istniejący do dziś. Pozostała część Średniowiecznego Zespołu Miejskiego stanowi Nowe Miasto i Zamek Krzyżacki.

  • Centrum Astronomii Uniwersytetu Mikołaja KopernikaObserwatorium astronomiczne

Najbardziej znanym ośrodkiem astronomicznym w Polsce jest Centrum Astronomii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, znajdujące się 13 km od Torunia, w miejscowości Piwnice. Należą do niej Katedra Radioastronomii oraz Katedra Astronomii i Astrofizyki, obie zlokalizowane są w parku obok zabytkowego XIX-wiecznego dworu, udostępnionym dla zwiedzających. Centrum Astronomii zajmuje się badaniami z zakresu radiospektroskopii oraz badaniem pulsarów. Dyrektorami obiektu byli wybitni naukowcy, m.in. prof. Aleksander Wolszczan, prof. Władysław Dziewulski, prof. Wilhelmina Iwanowska. Wśród eksponatów możemy znaleźć tam: historyczny astrograf Drapera oraz teleskop Schmidta-Cassegraina o średnicy 90 cm – największy teleskop w Polsce, teleskop Cassegraina o średnicy 60 cm., radioteleskop 15-m oraz 32-m- największy radioteleskop w Europie Środkowej. Atrakcję turystyczną stanowi mały Układ Słoneczny, który zachowuje odpowiednią skalę ukazując realne odległości planet we Wszechświecie. Przy korzystnych warunkach atmosferycznych, za pomocą teleskopu i przez odpowiednie okulary ochronne, możemy obejrzeć tarczę Słońca i dowiedzieć się również nieco na temat jego bezpiecznej obserwacji. Najciekawszym obiektem jest tu kopuła, w której umieszczony został teleskop optyczny o średnicy 90cm, to największy tego typu obiekt w Polsce. Obserwatorium powstało w latach 1948-1949 i na przestrzeni lat wzbogacało się, o co raz to nowocześniejsze teleskopy, kilkakrotnie było rozbudowywane  w latach 50. i 70.

  • Planetarium

Na terenie Zespołu Staromiejskiego w Toruniu powstało w 1994 roku Planetarium im. Władysława Dziewulskiego. 19 lutego 1994 roku został zorganizowany tu pierwszy pokaz astronomiczny. Na przestrzeni lat zostały one modyfikowane i unowocześniane. Możemy podziwiać tu m.in. wystawę interaktywną  w Sali Orbitarium, przedstawia ona pomniejszony model sondy Cassini zlokalizowanej na Saturnie. Zwiedzający mogą sami sterować jej urządzeniami, np. uruchomić silniki odrzutowe. Oprócz tego do dyspozycji jest tu 11 stanowisk (spłaszczenie planet, transmisja sygnału w kosmosie, zorza polarna, ocean chmur, tornado, opóźnienie sygnału, czas podróży, ciśnienie atmosferyczne, ciążenie, ciężar, atmosfery planet). Natomiast na ekranach ściennych wyświetlane są krótkie animacje dotyczące planet Układu Słonecznego. Planetarium jest najliczniej odwiedzanym tego typu miejscem w Europie. Szacuje się, że od otwarcia w 1994 roku do 2012 roku odwiedziło je ponad 3 miliony turystów.

  • Bulwar Filadelfijski w Toruniu

Bulwar Filadelfijski w Toruniu zalkalizowany jest w starej części miasta, to ulica znajdująca się między Starym Miastem a Wisłą, rozciąga się od skrzyżowania Bydgoskiej z aleją 1000-lecia i ciągnie się aż do Placu 18 Stycznia. Nazwa bulwaru została nadana w 1976 roku i związana jest z miastem partnerskim Torunia, Filadelfią. Zanim powstał bulwar znajdowała się tu ulica Nadbrzeżna, a pierwszym budynkiem był drewniany wodowskaz postawiony w 1892 roku. Obecnie przy bulwarze zlokalizowane są trzy przystanie, cumują tu statki żeglugi pasażerskiej, najczęściej są to statki-restauracje. Popularną atrakcją turystyczną jest 15-osobowa łódź Katarzynka, kursująca w stronę dworca głównego w Toruniu. Z bulwaru można zobaczyć Kępę Bazarowa, w lewobrzeżnej części miasta, jedną z promenad spacerowych stanowiącą rezerwat przyrody. Duża część tego terenu porośnięta jest lasem łęgowym. Ciekawym miejscem jest tu punkt widokowy, z którego możemy obserwować panoramę Torunia.

Ciekawostką dotyczącą bulwaru może być fakt, że w 2006 roku zdechł tu łabędź zakażony wirusem ptasie grypy, został mu nawet wystawiony pomnik.

  • Dom Mikołaja Kopernika w Toruniu

Gotycka kamienica z końca XV w. zlokalizowana przy ulicy Kopernika 15/17 jest prawdopodobnym miejscem narodzin Mikołaja Kopernika. Dzięki gruntownej rekonstrukcji w XIX w. odzyskała swój dawny blask. W czasie prac renowacyjnych odnowiono dekoracje malarską, przywrócono dawny układ klatki schodowej. Jest ona jedną z historycznych kamienic kupieckich, należących do tzw. Spichlerzdomów- spełniająca niegdyś funkcje magazynowe jak i mieszkaniowe. Dawniej była to ulica świętej Anny. Obecnie, nazwana na cześć astronoma kamienica, przy ulicy Kopernika, jest jednym z oddziałów Muzeum Okręgowego w Toruniu. Mieści się tu muzeum biograficzne Mikołaja Kopernika, które obejmuje dwie kamienice. W kamienicy nr. 15 zobaczyć można tradycyjne wnętrza mieszczańskie z okresu hanzeatyckiego. Charakterystycznym elementem architektonicznym jest wysoka sień, pozostałe pomieszczenia to kantorek kupiecki, salon z XVIII wieku (Biała Sala). Natomiast w sąsiedniej kamienicy nr. 17 znajduje się dawny dom rodzinny astronoma, w którym można podziwiać ekspozycje poświęconą Kopernikowi. Wystawa stała, nazwana Mikołaj Kopernik Życie i Dzieło, dotycząca życia, twórczości, działalności naukowej najwybitniejszego torunianina, została podzielona tematycznie na 6 części. Pierwsza część wystawy prezentuje życie rodzinne astronoma, szczególnie wczesne dzieciństwo. Urodził się on 19 lutego 1473 roku, był synem zamożnego kupca. W 1483 po śmierci rodziców opiekę sprawował nad Mikołajem i jego rodzeństwem ich wuj Łukasz Watzenrode, który piastował wysokie stanowisko w senacie Królestwa Polskiego. Zadbał on o odpowiednie wykształcenie siostrzeńców, posyłając ich najpierw do szkoły parafialnej a następnie na Uniwersytet Krakowski. Z drugiej części wystawy możemy dowiedzieć się więcej na temat kolejnych lat nauki Kopernika. Podjął on nie tylko naukę na Uniwersytecie Jagiellońskim (1491-1495), zgłębiając wiedzę z zakresu prawa, medycyny, teologii, matematyki, filozofii i astronomii, ale również studiował w Bolinii, Padwie oraz Ferrarze. Trzecia część dotyczy powstania dzieła „De revolutionibus orbium celestium” i dalszych losów Mikołaja Kopernika po powrocie do Polski w 1503 roku. Na początku zamieszkał on w Lidzbarku Warmińskim, pełnił tam funkcje sekretarza i lekarza. Rozwijał się również w tym czasie w dziedzinie astronomii, tworząc nowe dzieła m. in „Commentariolus”. Po 7 latach przeniósł się do Fromborka i tam dokończył „De revolutionibus”, które zostało wydane dopiero w 1543 roku, tuż przed śmiercią astronoma. Zmarł on 24 maja 1543 roku. Mikołaj Kopernik był nie tylko utalentowanych astronomem, ale również doskonale sprawdzał się w innych dziedzinach. W części czwartej przedstawiono jego działalność a terenie Warmii, jako komisarza, kanclerza kopuły, lekarza, sekretarza biskupa. Czynnie uczestniczył w życiu politycznym, opracował projekt reformy monetarnej, zasłynął również z tego, że w 1520 roku zorganizował obronę zamku w Olsztynie przed Krzyżakami. Ostatnia, najciekawsza cześć ekspozycji zlokalizowana jest na najwyższym piętrze, należą do niej przyrządy astronomiczne należące niegdyś do Mikołaja Kopernika, m.in. kwadrant, triquetrum, astrolabium.

atrakcje-turystyczne-torunia

  • Pracownia Uczonego

Jedną z ciekawszych wystaw jest również Pracownia Kopernika, oddaje klimat szesnastowiecznej typowej kamienicy mieszczańskiej, wnętrze zdobi charakterystyczny komin gruszkowy. Po prawej stronie pomieszczenia umieszczony jest globus Wilhelma Bleau z XVII-wieczną mapą świata, w lewym rogu znajduje się mikroskop optyczny pochodzący z XVI wieku. W centralnej części pracowni wyeksponowane zostały dzieła Kopernika, reprint „De revolutionibus…”oraz księgi o tematyce astronomicznej.

  • Makieta XV-wiecznego Torunia

Jedną z najciekawszych atrakcji w Muzeum Mikołaja Kopernika jest wykonana w skali 1:250, drewniana „Makieta średniowiecznego Torunia” połączona z pokazem multimedialnym. 18-minutowy pokaz projekcji światło – dźwięk dotyczący historii, architektury, obrazuje układ przestrzenny XV wiecznego Torunia. Scenariusz projekcji nawiązuje do historii miasta wojen polsko –krzyżackich XVw. Przygotowany został również z myślą o zagranicznych turystach, dostępny w 8 wersjach językowych.

  • Cosmopolis- fontanna multimedialna

W centrum Torunia, przy Zespole Staromiejskim znajduje się multimedialna fontanna Cosmopolis. Zbudowana została z 113 podświetlanych, kolorowych, dysz wodnych, ich rozmieszczenie na planie koła przedstawia układ heliocentryczny. W centralnym punkcje fontanny strumień wody osiąga wysokość  5m, to miejsce symbolizuje położenie Słońca w Układzie Słonecznym, pozostałe dysze wyrzucają wodę na wysokość  4,5m. W sezonie turystycznym fontanna zachwyca widowiskowymi seansami dźwięku. Podczas pokazu odbywającego się kilka razy w godzinach wieczornych, tryska ona barwnymi strumieniami wodnymi, można wtedy usłyszeć utwór Krzesimira Dębskiego „Cosmopolis”, trwający około 15 minut. Jej koncepcja została opracowana przez Zbigniewa Mikielewicza

  • Planetioda Toruń

30 sierpnia 1991 r. amerykański astronom prof. Edward Bowell dokonał odkrycia planetoidy „Toruń”, krążącą miedzy orbitami Marsa i Jowisza. Swoją nazwę zawdzięcza sympatii odkrywcy do Torunia. Obiega ona Słońce po eliptycznej orbicie w czasie 3 lat 156 dni i 23 godzin. Na pamiątkę tego wydarzenia, 19 lutego 2009 r., bok fontanny Cosmopolis  została odsłonięta rzeźba Pauliny Kaczor-Paczkowskiej obrazująca fragment orbity z planetoidą Toruń.

  • Muzeum Piernika

Muzeum Piernika powstało w Toruniu w 2006 roku, to interaktywna placówka, zlokalizowana w centrum miasta, w starej kamienicy przy ulicy Rabiańskiej 9. W zrekonstruowanej tradycyjnej piekarni z XVI w., wyposażonej w maszyny i piece z XIX w. organizowane są warsztaty wypieku piernika według tradycyjnych receptur. Uczestnicy mogą to zrobić  samodzielnie przy użyciu drewnianych narzędzi. Wiedzę z zakresu tradycyjnego wypieku przekazuje uczestnikom mistrz piekarski oraz Wiedźma Korzenna, w  języku stylizowanym na staropolski. Najbardziej lubianym warsztatem jest dekorowanie pierników lukrem. Ciekawostką dotyczącą muzeum może być fakt ze w 2016 zostało tu wypieczone największe serce z piernika, o powierzchni 12 m2 i wadze 238 kg, w rolę czeladników wcielili się mieszkańcy Torunia, ustanowili oni tym samym nowy Rekord Polski w wypieku piernika.

  • Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy w Toruniu

Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy w Toruniu zlokalizowane przy ul. Władysława Łokietka 5, zostało otwarte w 2013 roku. Jest to pierwsze tego typu centrum w województwie. Zajmuje przestrzeń 5 tys. m2 i obejmuje 6 kondygnacji. Nowoczesne ekspozycje, pracownie naukowe, w odrestaurowanych XIXw. budynkach służą zabawie i nauce. Można tu obejrzeć kilka wystaw, m.in. „O obrotach” nawiązującą do dzieła „O obrotach sfer niebieskich” związaną z ruchem obrotowym Ziemii, a także „Rzeka” ukazującą model Wisły, która przepływa przez Toruń. Najciekawszą ekspozycją w muzeum jest Wahadło Foucaulta, 35-kilogramowa kula wykonana z chromu w środku wypełniona piaskiem, które daje możliwość obserwacji obrotu Ziemi wokół własnej osi. Dzięki ponad 30 metrowej linie, na której jest zamontowana, możemy podziwiać ją z każdego piętra budynku. Po za tym a turystów czekają tu ciekawe warsztaty, często zmieniające się wystawy czasowe oraz pobudzające wyobraźnie pokazy naukowe.